Terug

Ontwikkeling

Eetproblemen: Stap voor stap, hap voor hap

Bij Yulius Kinder- en jeugdpsychiatrie en Autisme zien we met grote regelmaat kinderen met een autismespectrumstoornis met eetproblemen. Deze kinderen hebben een sterke voorkeur voor of afkeur van bepaald voedsel, eten selectief en/of weigeren voedsel met een bepaalde structuur of kleur. Een goede behandelmethode voor deze kinderen ontbrak. Annemiek van Maanen (verpleegkundig specialist) en Frieda Boudesteijn (trainer en ontwikkelaar van cursussen en trainingen) ontwikkelden het stappenplan “Stap voor stap, hap voor hap”.

Eten, een complexe opdracht

Eten kan voor kinderen met een autismespectrumstoornis een complexe opdracht zijn. Redenen hiervoor kunnen zijn:

  • beperkingen in sociale interactie
  • beperkingen in communicatie
  • beperkingen in het verbeeldingvermogen
  • stereotype gedrag
  • afwijkende sensorische informatieverwerking
  • motorische problemen
     

Niet alleen de mondmotorische vaardigheden om te kunnen eten, maar ook de omgevingsfactoren kunnen van invloed zijn op het eetgedrag van kinderen met een autismespectrumstoornis.
Ouders hebben vaak zelf al veel geprobeerd om hun kind aan het eten te krijgen en kunnen zich na vele pogingen wanhopig voelen: hun kind heeft een ongezond voedingspatroon en niets lijkt te werken. Eetklinieken en diëtisten wagen zich veelal niet aan de behandeling van deze kinderen vanwege de complexiteit van een autismespectrumstoornis. In de behandelende autismeteams is er vaak nog weinig kennis over eetproblematiek.

 

Stap voor stap, hap voor hap
Annemiek van Maanen, verpleegkundig specialist, en Frieda Boudesteijn, trainer en ontwikkelaar van cursussen en trainingen, zijn in 2013 begonnen een behandeling voor deze moeilijk etende kinderen met een autismespectrumstoornis te maken, en ontwikkelden het stappenplan “Stap voor stap, hap voor hap”. Het doel van de behandeling is het inzicht te vergroten in oorzaken en factoren die een rol spelen bij het ontstaan of in stand houden van het eetprobleem. Door het aanreiken van handvatten en hier adequaat mee om te gaan wordt getracht het eetpatroon van de kinderen te verbeteren.

 

Het stappenplan in een notendop
Het stappenplan omvat een diagnostische fase met de afname van een vragenlijst en een voedingsanamnese. Somatische, motorische en logopedische problemen worden uitgevraagd. De behandeling wordt afgestemd op het individuele kind. Ouders, behandelaar en eventueel andere hulpverleners worden intensief betrokken bij de behandeling van het eetprobleem. Er is aandacht voor de omgevingsfactoren en interactie. Door het “leren lusten plan” wordt het kind geleerd “nieuwe” voedingsproducten te eten. Makkelijk is het niet: de behandeling vergt veel doorzettingsvermogen van alle betrokkenen. Er wordt samengewerkt met kinderartsen, fysiotherapeuten en logopedisten, die zich richten op de sensorische integratie. Steeds duidelijker wordt dat de “verstoorde” sensorische informatieverwerking van invloed is op de eetproblematiek.

In de pilotfase zijn tientallen kinderen behandeld die bij Yulius in behandeling zijn. Ook van buiten de organisatie is er belangstelling getoond voor de behandeling.

 

Stap voor stap, hap voor hap en wetenschappelijke onderbouwing
In 2015 werken Annemiek van Maanen en Frieda Boudesteijn verder aan de wetenschappelijke fundering van Stap voor stap, hap voor hap. Na het leren van de eerste praktijkervaringen uit de pilotfase wordt gekeken naar wetenschappelijke evidentie en de mogelijkheden voor verder onderzoek. Anneke Louwerse (ontwikkelmentor van het Yulius Autisme Expertisecentrum) ondersteunt hierbij. Het gezamenlijke doel is een zo’n hoog mogelijk expertiseniveau en wetenschappelijke fundering voor de behandeling te bereiken. Op deze manier hopen we in de toekomst nog veel kinderen en ouders goed te kunnen helpen om de eetproblemen te verminderen. Ook het opleiden van professionals in deze methodiek zal in de toekomst tot de mogelijkheden behoren.

 

Meer weten?
Wilt u meer weten over dit thema? Kom dan eens naar één van onze studiedagen