Terug

Ontwikkeling

PEERS

Autisme & Relationele vaardigheden
PEERS (=leeftijdsgenoten) is een Amerikaanse evidence-based sociale vaardigheidstraining. De training is ontwikkeld voor jongeren met autisme van 12-18 jaar die geïnteresseerd zijn in de manier waarop je vrienden maakt en vriendschappen onderhoudt.

 

Evidence-based
Het is bekend dat het aangaan en onderhouden van vriendschappen moeilijk kan zijn voor veel kinderen, jongeren en volwassenen. Veel sova-trainingen spelen hier op in, maar het probleem is dat de resultaten van veel van deze programma’s tegenvallen. Dit komt vaak doordat de geleerde vaardigheden moeilijk te generaliseren zijn. Het unieke van PEERS is dat er gekeken is naar wat werkt: Wat doen sociaal vaardige jongeren in bepaalde situaties? De PEERS interventie is goed theoretisch onderbouwd en gebaseerd op wetenschappelijk bewezen technieken. Uit onderzoek blijkt dat de interventie ook daadwerkelijk effect heeft én dat de resultaten 1 tot 5 jaar later nog steeds zichtbaar zijn (Mandelberg et al., 2014). De resultaten laten o.a. zien dat jongeren na het volgen van de training meer kennis van sociale vaardigheden hebben, vaker met vrienden afspreken, assertiever zijn, meer empathie en zelfcontrole tonen en minder internaliserende en externaliserende problemen laten zien.

 

Over de training

De training is ontwikkeld door dr. Laugeson en dr. Frankel aan de University of California, Los Angeles. Binnen Yulius zijn 21 professionals opgeleid door dr. Laugeson en zijn zij gecertificeerd om de training aan te bieden. De training bestaat uit 14 bijeenkomsten van 90 minuten, die wekelijks gegeven worden. De ouder(s) van de jongere worden actief betrokken bij de training. Tegelijkertijd met de jongeren, volgen zij een oudergroep waarin zij leren hoe ze hun kind het beste kunnen ondersteunen. Tijdens de training leren jongeren cognitieve strategieën, zoals vragen die helpen bij het perspectief innemen van een ander en het interpreteren van sociale aanwijzingen. Vervolgens worden de nieuwe vaardigheden geoefend in rollenspellen en in diverse groepsactiviteiten. De huiswerkopdrachten zorgen ervoor dat de geleerde vaardigheden ook buiten de training worden gegeneraliseerd. Daarnaast is er tijdens de training veel aandacht voor het vinden van een geschikte bron van vrienden om de geleerde vaardigheden mee te oefenen en succeservaringen op te doen in het sociaal contact.

De training optimaliseren
Momenteel is de Amerikaanse handleiding vertaald naar het Nederlands. Hierbij zijn jongeren ook betrokken geweest; want wie weet nu beter welke woorden en uitdrukkingen jongeren gebruiken dan zijzelf? De rollenspellen die tijdens de bijeenkomsten gespeeld worden, zijn ook cultureel aangepast. Zes middelbare scholieren hebben, onder leiding van hun drama-docent, geholpen bij het opnemen van diverse filmpjes. In februari 2015 is binnen Yulius de eerste versie van de vertaling van de handleiding uitgetest in een pilot. Deze pilot was bedoeld om de vertaling te optimaliseren en om eventuele cultuurverschillen met Amerika te ondervangen. Eind juni 2015 is er uitgebreid geëvalueerd en hieruit bleek dat de training ook in Nederland positieve resultaten oplevert. Door zowel jongeren, ouders, als door trainers wordt PEERS gezien als een mooie aanvulling op het behandelaanbod. Daarom zijn er vanaf najaar 2015 en in 2016 verschillende nieuwe groepen gedraaid.

ACCEPT
PEERS is vanaf 2017 onderdeel van het ’ACCEPT’-project. Het 'ACCEPT'-project vergelijkt de groepstrainingen PEERS en ROAD, voor jongeren met autisme van 12 tot 18 jaar oud. Beide trainingen richten zich op thema’s die spelen in de puberteit en die voor jongeren met autisme lastig kunnen zijn. Het doel van het ’ACCEPT’-project is om jongeren te leren zichzelf te accepteren en geaccepteerd te worden door leeftijdsgenoten.  Lees hier meer over het onderzoek en hoe je je kunt aanmelden.

 

Enkele quotes van ouders en jongeren die de training hebben gevolgd:

“Het is een hele geruststelling dat mijn dochter nu met meer plezier naar school gaat en meer contact met leeftijdsgenootjes heeft.”

“Wat ik kan meenemen zijn de super concrete handvatten. Dingen die voor mij als ouder heel vanzelfsprekend zijn en die ik uit mezelf doe, werden heel concreet opgeschreven, waardoor ik mijn zoon heel gericht kon begeleiden en helpen.”

“Ik zag aan zijn gezicht dat hij het leuk vond en ook trots was dat zijn vriend binnenkwam. Daar was ik echt blij mee!”

‘Het belangrijkste dat ik geleerd heb is dat het mogelijk is om met deze theorie vriendschappen te (onder)houden voor een kind met autisme. Super!’

“De combinatie van een parallel ouder- en kindprogramma is fantastisch. Het loopt gelijk op. Je kunt er in de auto terug over praten en ook gelijk toepassen in de week.’

 

Mandelberg, J., Laugeson, E. A., Cunningham, T. D., Ellingsen, R., Bates, S., & Frankel, F. (2014). Long-term treatment outcomes for parent-assisted social skills training for adolescents with autism spectrum disorders: The UCLA PEERS program. Journal of Mental Health Research in Intellectual Disabilities, 7(1), 45-73.