Terug

Ontwikkeling

Slaapproblemen bij Autisme

Slaapproblemen komen veelvuldig voor bij mensen met  een autismespectrumstoornis (ASS; Rossignol & Frye, 2011). Deze bestaan uit langere tijd tot inslapen, vaak ’s nachts wakker worden en vroeg ontwaken. De algemene slaapkwaliteit is hierdoor slechter dan bij leeftijdgenoten zonder ASS (Cohen, Conduit, Lockley, Rajaratnam & Cornish, 2014). De gevolgen kunnen ingrijpend zijn op de lichamelijke gezondheid en het functioneren overdag . Slechtere concentratie, meer agressieve uitingen, verminderde schoolprestaties en verslechtering van de ASS symptomen blijken uit onderzoek veelvuldig voor te komen (Cohen et al., 2014).

Niet alleen de jongeren kunnen last hebben van deze problematiek. Ook ouders kunnen problemen ondervinden van de slaapproblemen bij hun kind (Cortesi, Giannotti, Invanenko & Johnson, 2010). De zorgen over de slaapproblemen, de verergerde autisme symptomen, slechtere schoolprestaties en slechtere slaapkwaliteit van de ouders zelf, kunnen de gehele familie treffen (Meltzer, 2008).

De behandeling bestaat in eerste instantie uit slaaphygiënische maatregelen. Hierbij kan gedacht worden aan  een vast bedritueel, maar ook aan een rustige, opgeruimde slaapkamer en een goed geventileerde, donkere kamer. Mochten deze maatregelen onvoldoende helpen kan ook medicatie ingezet worden. Eerste keuze daarbij is Melatonine aangezien uit onderzoek is gebleken dat de productie van melatonine verstoord is bij ASS (Cortesi, Giannotti, Sebastiani, Panunzi & Valente, 2012).

 

Melatonine

Melatonine is een lichaamseigen stof die het  interne dag- en nachtritme reguleert. Normaal gesproken wordt er meer melatonine aangemaakt op het moment dat het donker gaat worden buiten. Zo bereidt het lichaam zich voor om te gaan slapen. Is er voldoende melatonine in het lichaam aangemaakt, dan zal je moe worden en makkelijker in slaap vallen. Bij mensen met een  autismespectrumstoornis is dit proces verstoord, en soms zelfs omgekeerd. In meerdere studies is gevonden dat jongeren met autisme vaak een lagere melatonine spiegel hebben gedurende de nacht, en een verhoogd melatonine niveau gedurende de dag (Cortesi et al., 2010). De verstoring in de melatonine productie en regulatie kan er voor zorgen dat het in slaap komen zeer moeilijk wordt, maar ook het doorslapen niet vanzelfsprekend is. Daarnaast is de biologische klok van het lichaam ontregeld wat op haar beurt weer vervelende lichamelijke klachten kan veroorzaken zoals verhoogde kans op ontstekingen, maag- en darmklachten en bijvoorbeeld hoofdpijn.

Het innemen van extra melatonine, een halfuur tot een uur voor het naar bed gaan, zorgt voor een piek in de melatonine spiegel. Deze piek zal in het lichaam het natuurlijke proces starten waardoor men sneller in slaap valt. Ook kan de medicatie ervoor zorgen dat (op langere termijn) het interne ritme weer enigszins hersteld wordt. Melatonine met verlengde afgifte kan er daarnaast ook voor zorgen dat niet alleen het in slaap komen makkelijker wordt, maar het kan ook het doorslapen bevorderen. Veel wetenschappelijke artikelen benadrukken het belang van het tijdig detecteren en behandelen van slaapproblemen bij jongeren (o.a. Sivertsen et al., 2012; Malow et al. 2006,). Hoe vroeger de behandeling kan beginnen voor de slaapproblematiek, hoe beter er kan worden gewerkt aan symptoom verlichting en het verbeteren van de kwaliteit van leven voor zowel de kinderen/jongeren als die van hun familie/ouders.

 

Wetenschappelijk onderzoek

De Yulius Academie is, in samenwerking met internationale partners, een studie gestart naar de werkzaamheid van een nieuwe toedieningsvorm van Melatonine. Onderzocht wordt of het geneesmiddel Melatonine (Circadin®) het slaappatroon en de slaapkwaliteit van kinderen verbetert. De Circadin® welke in dit onderzoek onderzocht zal worden, onderscheidt zich van de reguliere melatonine door een verlengde afgifte. Zo wordt geprobeerd zowel het inslapen als het doorslapen te verbeteren. Het onderzoek richt zich op kinderen in de leeftijd van 2-18 jaar met een ASS en slaapproblemen bestaande uit langer dan 0.5 uur tot inslapen en minder dan 6 uur continue, aaneengesloten slaap in 3 van de 5 nachten.

Als kinderen en/of jongeren in aanmerking komen voor de studie en zowel de ouders als het  kind ermee instemmen om deel te nemen, bezoeken  ze de polikliniek 10 keer in een periode van 2 jaar. De gehele studie is non-invasief, bloedafname is dus niet nodig in dit onderzoek. De effectiviteit van het medicament wordt onderzocht aan de hand van diverse vragenlijsten en slaapdagboekjes, die zowel thuis (online) als tijdens de onderzoeksvisites worden ingevuld. Wilt u meer informatie over het onderzoek? Kijk dan op de website van de Yulius Academie.